Archiwa autora: Jacek Wychowałek

O intensywnej i różnorodnej działalności żarnowskiego Oddziału PTTK w 2020 roku…

Dodano: poniedziałek, 01 marca 2021

Od 24 lat w Gminie Żarnów pod przewodnictwem prezesa Włodzimierza Szafińskiego, bardzo aktywnie działa Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno – Krajoznawczego. W lokalnej prasie, na regionalnych stronach internetowych i profilach facebookowych, można dowiedzieć się o bogatej działalności żarnowskiego Oddziału PTTK. Na początku każdego roku, wydawana jest publikacja poświęcona ubiegłorocznej działalności żarnowskich turystów. Poniżej publikujemy treść ostatniego folderu, wydanego w styczniu 2020 roku przez firmę „Grafix” Rafała Piekielnika, a przygotowanego do druku przez Grażynę i Włodzimierza Szafińskich. Dziękując Państwu Szafińskim za wspaniałą, wieloletnią, promującą Żarnów i Ziemię Żarnowską intensywną i różnorodną pracę społeczną, zachęcamy zatem do lektury tego pięknego, bogato ilustrowanego i bardzo interesującego folderu…

Kliknij, aby powiększyć…

Wspomnienie o Kazimierze Kazusek (1929-2020), więźniarce obozów koncentracyjnych w Ravensbrück i w Buchenwaldzie

Dodano: niedziela, 28 lutego 2021

Kolejna rocznica powołania Armii Krajowej i Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, przywołują liczne wspomnienia o osobach, które przed laty współtworzyły żarnowską rzeczywistość w latach II wojny światowej i bezpośrednio po jej zakończeniu. Jedną z takich osób, o której miejscowe społeczeństwo zawsze będzie pamiętać, jest zmarła przed kilkoma tygodniami por. Kazimiera Kazusek (z domu Gorzelak), więźniarka hitlerowskich obozów koncentracyjnych w Ravensbrück i w Buchenwaldzie. Zmarła 31 grudnia 2020 roku w wieku 91 lat, a Jej pogrzeb w dniu 2 stycznia 2021 roku był jednym z takich, o których przez lata się nie zapomina. Dlaczego? Żegnano bowiem wspaniałą, niezłomną kobietę, łączniczkę Armii Krajowej, ostatnią więźniarkę niemieckich obozów zagłady. Mowę pożegnalną wygłosił Wójt Gminy Żarnów Krzysztof Nawrocki. Oto jej obszerne fragmenty, zawierające najważniejsze fakty z życia ś.p. Kazimiery Kazusek (1929 – 2020).

Droga Pani Kazimiero! Łączniczko Armii Krajowej w stopniu podporucznika! Nasza serdeczna Przyjaciółko!

Dziś w naszym żarnowskim kościele parafialnym z wielkim i głębokim żalem przychodzi nam Cię pożegnać! Pożegnać nie tylko jako powszechnie znaną i cenioną mieszkankę Kamieńca, a potem Trojanowic i Gminy Żarnów, ale także jako łączniczkę Armii Krajowej, która w swoich młodzieńczych latach z narażeniem życia służyła w oddziale partyzanckim AK, pod dowództwem legendarnego porucznika Witolda Kucharskiego ps. „Wicher”. Żegnamy Cię również jako więźniarkę katowni gestapo w Radomiu oraz hitlerowskich obozów koncentracyjnych w Ravensbrück i w Buchenwaldzie.

Nie miałaś łatwego dzieciństwa, które przypadło w mrocznym czasie okupacji hitlerowskiej i niemieckiego terroru. Jako nastoletnia mieszkanka wsi Kamieniec – Kazimiera Gorzelak, zostałaś zaprzysiężona i podjęłaś służbę jako łączniczka. Nadano Ci konspiracyjny pseudonim „Kazia”. Twoim zadaniem była stała współpraca z partyzantami AK, którzy stacjonowali wówczas na naszej Ziemi Żarnowskiej. Mieszkańcy Kamieńca znani byli ze swego patriotyzmu, w wyjątkowy sposób wspierali Armię Krajową. Niestety, naziści zdecydowali się przeprowadzić pacyfikację wsi Afryka, Antoniów, Chełsty, Kamieniec, Marcinków, Siedlów i Tomaszów. Planowano uwięzić wszystkich tych, wobec których były podejrzenia, że sprzyjają partyzantom. O godz. 3.00 w nocy 9 maja 1944 roku żandarmi otoczyli teren i rozpoczęli aresztowania. Hitlerowcy wysłali również oddziały pacyfikacyjne m.in. do Twojego rodzinnego Kamieńca, gdzie aresztowano kilkanaście osób, a niektórych natychmiast zamordowano. Uwięziono również Ciebie i Twoich Rodziców Annę oraz Józefa Gorzelaków i wywieziono do więzienia gestapo w Radomiu.

W więzieniu poddawano Cię wyjątkowo krwawym przesłuchaniom. Byłaś tam wielokrotnie bita i okaleczona na całe życie, m.in. wybito Ci tam wszystkie zęby, połamano żebra i złamano nos. Chciano Cię złamać i zmusić do wydania członków konspiracyjnych grup, z którymi współpracowałaś. Nigdy jednak nie zdradziłaś swoich towarzyszy broni z oddziału „Wichra”, ani ukochanej Ojczyzny. Oprawcy zdecydowali Ciebie i Twoją ukochaną Matkę wywieźć do obozu zagłady. W dniu 23 maja 1944 r. przetransportowano Was do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, gdzie nadano Ci nr obozowy 39678, następnie w dniu 31 sierpnia 1944 r. do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie, gdzie przyznano Ci nr 32367/40150. Tam właśnie doczekałaś końca wojny, gdy obóz został wyzwolony przez wojska amerykańskie. Niestety, Twój Ojciec Józef Gorzelak został rozstrzelany przez gestapo na radomskim Firleju 24 czerwca 1944 r. za udział w ruchu oporu.

Po powrocie do kraju, niestety represjonowano Ciebie i Twoich bliskich, stale wypominając przynależność do AK. Po wielu, wielu latach zostałaś jednak doceniona przez Państwo Polskie i uznana weteranem walk o niepodległość. Postanowieniem kilku Prezydentów Rzeczypospolitej zostałaś wielokrotnie odznaczona, m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Armii Krajowej i Krzyżem Oświęcimskim, a odznaki akowskie nadawał Ci również Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie. W dowód wielkiego uznania za Twe zasługi dla Ojczyzny, nadano Ci również stopień oficerski, stałaś się podporucznikiem Armii Krajowej.

Życie ciężko Cię doświadczyło biedą, wojną, brakiem możliwości kształcenia się. Wraz ze swoim zmarłym mężem wychowywałaś dzieci i angażowałaś się społecznie w środowiskach kombatanckich. Tragedii jednak przeżyłaś niemało. W 1988 r. pochowałaś swego najstarszego syna Józefa, a w 2019 r. najstarszego wnuka Marka, który zmarł śmiercią tragiczną. Skromna, cicha i dobra, hołdowałaś najwyższym wartościom – Bóg, Honor, Ojczyzna, a swoim przykładem pokazywałaś młodym jak należy żyć.

Z energią i wielkim entuzjazmem uczestniczyłaś w licznych u nas aktach upamiętniania czynu zbrojnego 25 pp AK w regionie. Przy Twojej współpracy powstało wiele pomników i tablic ku czci Armii Krajowej – w Żarnowie, Paradyżu, Chełstach, Zdyszewicach, Skórkowicach, Widuchu, Klewie i na Diablej Górze. Czynnie zaangażowałeś się w działania żarnowskiego koła Światowego Związku Żołnierzy AK. Wielokrotnie uczestniczyłeś w spotkaniach z młodzieżą szkolną w Żarnowie, zwłaszcza ze swoją przyjaciółką – ppłk dr n. med. Haliną Kępińską – Bazylewicz ps. „Kora”, z którą w 1944 roku więziono Cię w jednej celi w Radomiu. Z dumą i nadzieją patrzyłaś na młodzież, która jest przyszłością żarnowskiej gminy.

Droga Pani Kazimiero! Oficerze Armii Krajowej! Zapewniamy Cię, iż zawsze będziemy pamiętać o Tobie! Pamięć o Tobie będzie w nas trwać wiecznie, zawsze będziemy Cię serdecznie wspominać. Żegna Cię dziś nie tylko pogrążona w żałobie rodzina, ale też władze gminy i powiatu, mieszkańcy ukochanych przez Ciebie Trojanowic i całe nasze miejscowe społeczeństwo. Obecność na pogrzebie tak wielu ludzi i pocztów sztandarowych, dobitnie dowodzi o ogromnym szacunku i wielkim uznaniu, jakim wszyscy Cię obdarzali. Spoczywaj w pokoju z Bogiem, niech Ci żarnowska ziemia lekką będzie. Cześć Twojej pamięci…

Kliknij, aby powiększyć…

Kazimiera Kazusek 1

Kzimiera Kazusek 2

Kazimiera Kazusek 3

Kazimiera Kazusek - pogrzeb

Orzełek AK

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” w Żarnowie

Dodano: niedziela, 28 lutego 2021

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” to polskie święto państwowe obchodzone corocznie 1 marca, poświęcone upamiętnieniu żołnierzy antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia. W 2001 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej podjął uchwałę, w której uznał zasługi organizacji i grup niepodległościowych, które po zakończeniu II wojny światowej zdecydowały się na podjęcie nierównej walki o suwerenność i niepodległość Polski, oddając w ten sposób hołd poległym i pomordowanym oraz wszystkim więzionym i prześladowanym członkom organizacji Wolność i Niezawisłość. W 2021 roku mija 20 lat od ustanowienia tego święta.

Od wielu, wielu lat – właśnie 1 marca – każdego roku w Żarnowie odbywała się uroczystość poświęcona pamięci żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, którzy poddawani byli brutalnym represjom po 1945 roku. W naszych lokalnych uroczystościach eksponowało się zwłaszcza żołnierzy pochodzących z Żarnowa i Ziemi Żarnowskiej. W programie były zawsze występy żarnowskiej młodzieży, prezentacje multimedialne, projekcje filmów dokumentalnych, a także bogato ilustrowane wykłady, m.in. pracowników Muzeum Regionalnego w Opocznie, a także Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi i w Kielcach.

Takie inicjatywy nasiliły się po 2015 roku. Przypomnijmy, iż właśnie w tym roku odbyła się uroczystość poświęcenia i odsłonięcia dwóch pamiątkowych tablic, umieszczonych na murach kapliczki św. Rozalii na pl. 900-lecia w Żarnowie. Pierwsza z tablic upamiętnia wybitnych mieszkańców Żarnowa, poległych w Kampanii Wrześniowej 1939 roku – ks. prof. dr hab. Antoniego Roszkowskiego (1894 – 1939) i por. Ignacego Tyczyńskiego (1904-1939). Druga tablica poświęcona jest dowódcom placówki AK Żarnów, którymi byli por. Henryk Cieślik „Gryf” (1916 – 2006) i por. Franciszek Rolnik „Orwid” (1911 – 1990), a także dowódcy batalionu NSZ Obwodu Żarnów – kpt. Tadeuszowi Zajączkowi „Szaremu”

(1913 – 1995), jednemu z ostatnich więźniów politycznych PRL-u. Każdego roku pod tymi tablicami składane są wiązanki kwiatów i zapalane znicze pamięci (w załączeniu zdjęcia z poprzednich lat).

W 2021 roku – z powodu sytuacji epidemiologicznej – organizacja uroczystości poświęconej pamięci żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego stała się niemożliwa. Gminna Biblioteka Publiczna w Żarnowie podjęła jednak ciekawą inicjatywę dla swoich licznych czytelników. W holu biblioteki zorganizowano interesującą wystawę unikalnych pozycji wydawczych, dotyczących podziemia niepodległościowego w Polsce. Zachęcamy do zwiedzenia wystawy, zwłaszcza, że wszystkie publikacje na temat żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, można oczywiście wypożyczyć. Miłej lektury…

Kliknij, aby powiększyć…

Plakat IPN Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Galeria zdjęć z 2020 roku:

Kapliczka św. Rozalii


Półka z książkami o Żołnierzach Wyklętych

Okładka książki "Żołnierze Wyklęci"

Okładka kwartalnika "Wyklęci"

Półka z książkami o Żołnierzach Wyklętych 2

Półka z książkami o Żołnierzach Wyklętych 3

Półka z książkami o Żołnierzach Wyklętych 4

Zachęcamy do zdobywania „Turystyczno–Krajoznawczej Odznaki Gminy Żarnów”

Dodano: poniedziałek, 22 lutego 2021

„Turystyczno–Krajoznawcza Odznaka Gminy Żarnów” ustanowiona została przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Żarnowie przy współpracy z Gminą Żarnów. Odznaka powstała przy wsparciu finansowym gminy, co przyniosło konkretne efekty w postaci druku regulaminu, książeczki potwierdzeń terenowych, a przede wszystkim metalowych odznak w dwóch stopniach: srebrnym i złotym. Odznaka jest w kształcie zbliżonym do prostokąta o wymiarach 37 x 31,5 mm. W ciągu roku można zdobyć tylko jeden stopień odznaki.

Warto podkreślić, że celem wprowadzenia odznaki jest popularyzacja walorów turystyczno–krajoznawczych i ekologicznych Gminy Żarnów, zachęcenie turystów do poznawania historii, zwiedzania zabytków architektury i przyrody, miejsc pamięci narodowej i innych obiektów krajoznawczych godnych uwagi.

Poniżej – prezentujemy szczegółowy regulamin, który obowiązuje od 1 stycznia 2021 roku. Zachęcamy do jego wnikliwej lektury i zdobywania „Turystyczno–Krajoznawczej Odznaki Gminy Żarnów”.

Regulamin

I. Postanowienia ogólne

  1. Turystyczno–Krajoznawcza Odznaka Gminy Żarnów została ustanowiona przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno–Krajoznawczego w Żarnowie przy współpracy z Gminą Żarnów.
  2. Celem wprowadzenia odznaki jest popularyzacja walorów krajoznawczych gminy Żarnów i imprez turystycznych organizowanych przez O/PTTK w Żarnowie.
  3. Odznaka posiada dwa stopnie: srebrny i złoty.

II. Warunki zdobywania odznaki

  1. Odznakę można zdobywać od 7 roku życia poprzez uczestnictwo w imprezach turystyczno–krajoznawczych (zbiorowych lub indywidualnych). Dzieci i młodzież szkolna zdobywają odznakę pod opieką dorosłych.
  2. W ciągu roku można zdobyć tylko jeden stopień odznaki.
  3. Potwierdzenia zwiedzanych obiektów i imprez można zbierać w książeczce odznaki lub w samodzielnie wykonanej kronice z opisami, datą, fotografiami itp.
  4. Potwierdzeniem mogą być pieczątki ze zwiedzanych obiektów, fotografie na tle obiektów lub pieczątki i podpisy organizatorów wycieczki czy innej imprezy turystycznej odbywającej się na terenie gminy.
  5. Odznakę można zdobywać jednocześnie z innymi odznakami krajoznawczymi i odznakami turystyki kwalifikowanej.
  6. Warunkiem zdobycia Turystyczno–Krajoznawczej Odznaki Gminy Żarnów w stopniu srebrnym jest:
    • udział w jednym rajdzie organizowanym przez O/PTTK w Żarnowie;
    • zaliczenie przynajmniej 7 obiektów wybranych z listy poniżej w stopniu złotym;
    • udział w kolejnych trzech rajdach (wycieczkach pieszych lub dwóch rajdach pieszych) i jednym spływie kajakowym rzeką Czarną, organizowanych przez O/PTTK w Żarnowie, przy czym jeden z ich powinien przebiegać częścią „Piekielnego Szlaku” w granicach gminy Żarnów;
    • zaliczenie pozostałych obiektów z listy;

Zaleca się przy zdobywaniu odznak udział w przynajmniej jednej imprezie o charakterze kulturalno–oświatowym np. Dniach Żarnowa, obchodach rocznic historycznych, konferencji popularno–naukowych itp.

Lista obiektów godnych zobaczenia w gminie Żarnów:

  • kościół św. Mikołaja w Żarnowie
  • wczesnośredniowieczne grodzisko, zwane „Szwedzką Górą” w Żarnowie
  • Izba Regionalna w Gminnej Bibliotece Publicznej w Żarnowie
  • cmentarz parafialny z kwaterą partyzantów z 25 pp AK w Żarnowie
  • cmentarz żydowski w Żarnowie, ul. Zachodnia (dawna Tresta Wesoła)
  • Ośrodek Sportu i Rekreacji nad zalewem w Miedznej Murowanej
  • kamieniołom w Sielcu
  • kościół św. Łukasza w Skórkowicach
  • Izba Regionalna w bibliotece w Skórkowicach
  • Izba Regionalna „Pod Diablą Górą” w Klewie
  • rezerwat przyrody „Jodły Sieleckie”
  • zabytkowy park podworski w Trojanowicach
  • pomnik przyrody (dąb) w Siedlowie
  • rezerwat przyrody „Diabla Góra” z pomnikiem ku czci partyzantów 25 pp AK na szczycie
  • stajnia artystyczna w Marcinkowie
  • pomnik partyzantów 25 pp AK w Widuchu
  • pomnik upamiętniający 25 pp AK w Klewie – Borkach

III. Weryfikacja

  1. Odznaki weryfikuje zespół instruktorów krajoznawstwa O/PTTK w Żarnowie
  2. Podstawą do weryfikacji jest książeczka odznaki lub kronik z poświadczeniami zgodnie z regulaminem. Dokumentację należy przedłożyć osobiście lub za pośrednictwem poczty na adres: Oddział PTTK w Żarnowie, ul. Opoczyńska 5
    26- 330 Żarnów.
    3. W przypadku przesyłki pocztowej należy dołączyć zaadresowaną do siebie kopertę zwrotną z naklejonym znaczkiem na list polecony.

IV. Postanowienia końcowe

  1. Ostateczna interpretacja regulaminu należy do O/PTTK w Żarnowie
  2. Zasady regulaminu opracowali:
    • Włodzimierz Szafiński – prezes ZO PTTK w Żarnowie
    • Krzysztof Nawrocki – wójt gminy Żarnów
  3. Regulamin został zatwierdzony przez ZO PTTK i Wójta Gminy w Żarnowie
  4. Odznaki oraz książeczki „Turystyczno–Krajoznawczej Odznaki Gminy Żarnów” zostały zrealizowane przy wsparciu finansowym Gminy Żarnów.
  5. Regulamin wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.

Kliknij, aby powiększyć…